Orta Doğu’daki gerilimlerin gölgesinde haftaya yön arayışıyla başlayan küresel piyasalarda, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretiyle teknoloji öncülüğünde risk iştahı görece arttı. Trump’ın ziyaretine önde gelen şirket yöneticilerinin eşlik etmesi, yapay zeka ve teknoloji alanında büyük yatırımların önünün açılabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.
Ancak ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilimin tam olarak sonlanmaması ve yüksek seyreden petrol fiyatlarının makroekonomik verilerdeki olumsuz etkileri yatırımcı iştahını törpüledi. ABD-İran hattından gelen çelişkili mesajlar petrol fiyatları üzerinde etkili olurken, bu durum küresel ölçekte makro görünüme yönelik endişeleri sürdürdü. Trump’ın, İran ile ateşkesin “yaşam desteğine bağlı şekilde sürdüğünü” belirtmesi, bölgede gerilimin kısa sürede azalacağına yönelik beklentileri zayıflattı.
Artan petrol fiyatlarının ekonomiye negatif yansımaları ABD enflasyon verilerinde belirginleşti. Tüketici enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,8 ile tahminlerin üzerinde gerçekleşirken, üretici enflasyonu da beklentileri aşarak salgın sonrası dönemin en hızlı yükselişine işaret etti. Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki ikincil etkileri, taşımacılık faaliyetleri üzerinden hissedilmeye başlandı.
Bu gelişmelerin ardından piyasalarda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl sonunda faiz artırımına gidebileceği ihtimalleri yüzde 65’e yükseldi. Savaş öncesinde para piyasalarında Fed’in yıl genelinde toplam 2 faiz indirimi yapabileceği fiyatlanırken, beklentiler tersine döndü. Beklentilerin seyrini savaşın gidişatı belirleyecek olsa da, enerji başta olmak üzere maliyet kaynaklı baskıların enflasyonda ikincil etkileri artırabileceği ifade ediliyor.
Güçlenen enflasyon endişeleriyle tahvil faizleri yükseliş eğilimini sürdürdü. ABD’nin 5, 10, 20 ve 30 yıllık tahvil faizleri sert şekilde yükselerek yaklaşık son 1 yılın zirvelerine ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil faizi cuma günü yüzde 4,55’e çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Gelecek hafta, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra yapay zeka temasının seyri üzerinde kritik değer taşıyan Nvidia’nın bilançosu ve Fed’in toplantı tutanakları yakından takip edilecek. Diğer taraftan Trump’ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh, Senato’dan onay aldı. Fed’den yapılan açıklamada, Jerome Powell’ın başkanlık görev süresinin sona erdiği belirtildi. Warsh’un yemin ederek göreve başlamasının beklendiği kaydedilen açıklamada, Fed Yönetim Kurulunun, Warsh yeni başkan olarak yemin edene kadar Powell’ı geçici başkan olarak atadığı bildirildi.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,54’te, dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 1,4 artışla 99,3 seviyesinde kapandı. Orta Doğu’daki gerilimlerin oluşturduğu risklerin ortadan kalkmaması ve enflasyon endişeleriyle faiz artırımına ilişkin beklentilerin güçlenmesiyle altının onsu haftalık bazda yüzde 3,8 düşüşle 4 bin 540 dolara indi. Brent petrolün varil fiyatı da arz endişeleriyle yüzde 7,4 artışla 106,2 dolara yükseldi.
New York borsasında geçen hafta karışık bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 0,13 yükselirken, Nasdaq endeksi yüzde 0,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,17 düştü. Makroekonomik verilere göre ABD’de ikinci el konut satışları nisanda yüzde 0,2 artmasına rağmen piyasa beklentilerinin altında kaldı. ABD’de sanayi üretimi, nisanda aylık bazda yüzde 0,7 ile beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Fed New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi, mayısta 19,6 değerine çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Avrupa borsalarında geçen hafta negatif bir seyir öne çıktı. Bölgede mevcut küresel gelişmelerin yanı sıra İngiltere’deki seçim süreci öne çıktı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkede yapılan yerel seçimlerdeki ağır yenilgisi sonrası istifayı düşünmediğini, sürekli değişimin ülkeyi kaosa sürüklediğini söyledi. Ülkede siyasi belirsizliklerin artabileceği endişeleriyle tahvil faizlerinde sert yükselişler görülürken sterlin/dolar paritesi haftalık bazda yüzde 1,9 azalışla 1,3325’e indi.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artışına gitmesinin güçlü bir seçenek olduğunu belirterek, “Haziran ayında tekrar bir araya geleceğiz ve yeni veriler ışığında kararımızı vereceğiz.” dedi. Avro Bölgesi’nde yılın ilk çeyreğinde GSYH önceki çeyreğe göre yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 0,8 artarak beklentiler dahilinde gerçekleşti.
Asya tarafında da geçen hafta negatif bir seyir izlenirken gelecek hafta açıklanacak Nvidia bilançosu, ABD-Çin arasında olası anlaşma duyuruları ve Orta Doğu’daki gelişmeler yatırımcıların odağında yer alıyor. Çin’de açıklanan enflasyon verileri, fiyat artışlarındaki hızlanma eğiliminin devam ettiğini gösterdi. Ülkede, nisan ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 1,2 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede, TÜFE mart ayında yüzde 1 artmıştı.
Çin’de nisan ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,8 ile Temmuz 2022’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Çin Merkez Bankası (PBOC) Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği yüksek petrol ve emtia fiyatlarından kaynaklanacak ithal enflasyon riskine karşı uyarıda bulundu. Japonya’da yükselen enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları tetiklemesiyle ülkede 20 yıllık tahvil faizi yüzde 3,49’a çıkarak Ağustos 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Yendeki zayıflık da devam ederken dolar/yen paritesi haftalık bazda yüzde 1,2 artışla 158,8 seviyesine çıktı.
Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,61 düşüşle 14.367,60 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında yaptığı açıklamada, enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda ise yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini belirtti. Enflasyonun 2028 yıl sonunda yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngördüklerini ifade etti.
Karahan, “2026 yılı ara hedefimizi yüzde 24’e, 2027 yılı ara hedefimizi yüzde 15’e, 2028 yılı ara hedefimizi ise yüzde 9 seviyesine yükselttik” diye konuştu. Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,4950’den tamamladı. 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle salı günü Borsa İstanbul işleme kapalı olacak.
