Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan son veriler, hane halkı bazında en çok israf edilen gıda ürünlerini gün yüzüne çıkardı. Bu rakamlar, tüketicilerin büyük bir kesiminin hassasiyet göstermesine rağmen, bazı gıda gruplarında önemli miktarda israf yaşandığını gösteriyor.
TÜİK’in 2025 yılına ait verilerine göre, en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu. Bu kategoriyi, yüzde 32,5’lik oranla ekmek takip etti. Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1’lik oranla üçüncü sırada yer alırken, kuru bakliyatın israf oranı yüzde 5,9 olarak belirlendi.
Gıda ürünlerinin israf edilmesindeki en büyük neden, yüzde 74,4’lük oranla ürünlerin bozulması olarak kaydedildi. Tüketicilerin yüzde 12,1’i son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle, yüzde 6,3’ü ise fazla satın alma veya pişirme sonucu gıdaları israf ettiğini belirtti. Hane halkının yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını ifade ederken, bu oranın nadiren çöpe attığını belirtenlerde yüzde 12,7, sıklıkla çöpe attığını belirtenlerde ise yüzde 0,3 olarak ölçüldü.
Alışveriş planlamasında liste yapma alışkanlığı yaygınlığını koruyor. 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4’ü alışverişe liste yaparak çıktı. Ürün fiyatını takip ederek alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9, plansız alışveriş yapanların oranı ise yüzde 14,4 olarak saptandı. En düşük gelir grubundaki hane halklarının yüzde 57,3’lük liste yapma oranı, en yüksek gelir grubunun yüzde 49,9’luk oranından daha yüksek çıktı.
Tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi yöntemi, gıda israfını engelleme çabalarında öne çıkıyor. 2025 yılında bu oran yüzde 28,7’ye yükseldi. En düşük gelir grubunda bu oran yüzde 35,9 iken, en yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 olarak kaydedildi. Tüketicilerin yüzde 83,6’sı ise gıda israfını önlemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını belirtti.
