Demans, küresel ölçekteki en büyük sağlık tehditlerinden biri olarak kabul ediliyor. Dünya genelinde bu durumla yaşayan insan sayısının 2050 yılına kadar üç katına çıkarak 150 milyonu aşması bekleniyor. Uzmanlar, bu artışın gelecekteki sağlık ve sosyal bakım sistemleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturacağı uyarısını yapıyor.
Chicago’daki Rush Üniversitesi Tıp Merkezi‘nden araştırmacı Andrea Zammit, ileri yaştaki bilişsel sağlığın, yaşam boyu maruz kalınan entelektüel uyaranlardan güçlü bir şekilde etkilendiğini belirtiyor. Araştırmaya göre, zihinsel olarak en aktif olan kişilerde Alzheimer riski yüzde 38, hafif bilişsel bozukluk riski ise yüzde 36 daha düşük görülüyor.
Araştırma kapsamında, başlangıçta demansı olmayan ve yaş ortalaması 80 olan 1.939 kişi yaklaşık sekiz yıl boyunca takip ediliyor. Katılımcıların hayatlarının üç farklı evresindeki bilişsel alışkanlıkları inceleniyor:
Neurology dergisinde yayımlanan sonuçlar, yaşam boyu zihinsel zenginliği en yüksek olan kişilerde Alzheimer hastalığının ortalama 94 yaşında görüldüğünü, en düşük grupta ise bu yaşın 88 olduğunu gösteriyor. Bu durum, hastalığın başlangıcında 5 yıl gecikme anlamına geliyor. Hafif bilişsel bozukluklarda ise bu gecikme süresi 7 yıla kadar çıkabiliyor.
Yaşam boyu öğrenmenin demans riskini doğrudan durdurduğuna dair kesin bir kanıt olmasa da araştırmacılar, zihinsel aktiviteler ile bilişsel sağlık arasında çok güçlü bir bağ olduğunu vurguluyor. Uzmanlar, demansın yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası olmadığını, kütüphaneler ve eğitim programları gibi zenginleştirici ortamlara erişimin hastalığın görülme sıklığını azaltabileceğini ifade ediyor.
