Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in görüşmesinin ardından iki ülke arasında ticaretin geliştirilmesi, gümrük işlemlerinde bilgi paylaşımı, sosyal güvenlik alanında işbirliği ve iş dünyasının desteklenmesine yönelik anlaşmalar imzalandı. Bu anlaşmalarla karşılıklı pazar erişim imkanlarının artırılması, ticaret süreçlerinin hızlandırılması ve iş dünyasına yönelik yeni kurumsal işbirliği mekanizmalarının oluşturulması hedefleniyor.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye’nin Özbekistan’a ocak-eylül dönemindeki ihracatı 1 milyar 107,5 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde kimyevi maddeler ve mamulleri 309,4 milyon dolar ile en fazla ihracat yapılan sektör olurken, hazır giyim ve konfeksiyon ile hububat sektörleri de ihracattaki artışlarıyla öne çıktı.
İki ülke arasındaki geçen yıl 3,1 milyar dolar olarak gerçekleşen ticaret hacminin ilk aşamada 5 milyar dolara, orta vadede ise 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Bu doğrultuda sanayi, enerji, ulaştırma, lojistik, tarım ve tekstil başta olmak üzere çeşitli sektörlerde karşılıklı yatırımların artırılması ve ortak projelerin geliştirilmesi planlanıyor.
Özbekistan’daki Türk yatırımlarının toplam büyüklüğü 8 milyar doları aşarken, Türkiye 2024 ve 2025 yıllarında ülkeye en fazla yatırım yapan üçüncü ülke konumunda bulunuyor. Ülkede 2 bin 200’ü aşkın Türk sermayeli şirket faaliyet gösterirken, Türk müteahhitler toplam değeri 9,5 milyar doları aşan 333 proje tamamladı.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Özbekistan İş Konseyi Başkanı Özgür Onur Özgüven, iki ülkenin ekonomilerinin birbirini tamamlayan bir yapıya sahip olduğunu belirtti. Türkiye’nin müteahhitlik, sanayi, tekstil, makine, gıda işleme ve hizmet sektörlerindeki deneyiminin, Özbekistan’ın genç nüfusu, doğal kaynakları ve stratejik konumuyla birleşerek ortak üretim ve yatırım projeleri için güçlü bir zemin oluşturduğunu ifade etti.
Özgüven, Orta Koridor’un öneminin artmasıyla lojistik merkezler ve akıllı ulaşım sistemleri alanlarında yeni fırsatların ortaya çıktığını vurguladı. Özbekistan’ın yabancı yatırımları çekmek ve bürokratik engelleri azaltmak amacıyla hayata geçirdiği reformların Türk şirketleri için cazip pazar ve ortaklık imkanları sunduğunu ekledi. Özbekistan 2030 Stratejisi doğrultusunda yenilenebilir enerji, altyapı modernizasyonu, dijitalleşme ve sanayi üretimi alanlarında büyük ölçekli yatırımların beklendiği belirtildi.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ülkeleri arasındaki ekonomik potansiyele dikkat çeken Özgüven, 2025 yılında TDT ülkelerinin toplam Gayri Safi Yurt İçi Hasılası’nın (GSYH) yaklaşık 2,3 trilyon dolar olacağını ve üye ülkelerin toplam dış ticaret hacminin 1,2 trilyon doları aştığını söyledi. Özbekistan’ın TDT ülkeleriyle dış ticaret hacminin 2017 yılındaki 4 milyar dolar seviyesinden 2025 yılında 10,8 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor.
Özgüven, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in TDT çatısı altındaki işbirliğinin somut projelerle ileriye taşınması için ticaretin yanı sıra ortak üretim merkezleri ve sanayi işbirliğinin geliştirilmesini savunduğunu aktardı. Gümrük işlemlerinin basitleştirilmesi ve dijitalleştirilmesi ile Türk Yatırım Fonu’nun etkin kullanımının önemine değinen Özgüven, fon kaynaklarının özellikle yenilenebilir enerji, altyapı, lojistik, sanayi üretimi, tarım ve turizm gibi stratejik alanlara yönlendirilmesi gerektiğini belirtti.
