Brüksel’de devam eden Avrupa Birliği (AB) Zirvesi’nde, Karadağ’ın üyelik sürecine ilişkin AB liderlerinin sonuç bildirgesinde yer alması planlanan ifadeler, Hırvatistan’ın itirazı üzerine metinden çıkarıldı. Taslak bildirgede, Karadağ’ın tüm müzakere fasıllarının bu yıl sonuna kadar kapatılması ve katılım antlaşmasının en kısa sürede hazırlanması öngörülüyordu.
Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, zirve sırasında yaptığı açıklamada, bildirgedeki değişikliğin kendi girişimleriyle yapıldığını doğruladı. Plenkovic, Karadağlı meslektaşlarına Hırvatistan ile yürütülen görüşmelere odaklanmaları yönünde gerçekçi bir mesaj verdiklerini belirtti. İki ülke arasındaki müzakerelerin Dışişleri Bakanları Ervin İbrahimovic ve Gordan Grlic Radman tarafından yürütüldüğünü ve bazı sorunların çözülmesi gerektiğini ifade etti.
Plenkovic, diğer üye ülkelerden baskı gördüğü yönündeki iddiaları reddederek, 10 yıldır AB’de bulunduğunu ve hiçbir baskı altında kalmadığını, aksine birçok ülkenin anlayış gösterdiğini söyledi. Hırvatistan’ın kendi üyelik sürecinde 2007-2009 yıllarında 3-4 yıllık gecikmeler yaşadığını hatırlatan Plenkovic, Karadağ’a karşı yapıcı bir tutum sergilediklerini ve 2012’den beri süren müzakereleri desteklediklerini ancak çözülmesi gereken beklentileri olduğunu vurguladı.
Hırvatistan’ın AB kurumlarına sunduğu belgede, Karadağ’ın katılım süreciyle ilgili 8 talep yer aldı. Bu taleplerin altısı yargı ve temel hakları kapsayan 23. fasılla, ikisi ise dış, güvenlik ve savunma politikasına ilişkin 31. fasılla ilgiliydi. Hırvat basınına göre, bu talepler arasında 1990’lardaki savaşta Morinj kampında tutulan eski Hırvat mahkumlara tazminat ödenmesi, 14 kayıp kişinin bulunması, savaş suçlularının yargılanması, Hırvat ailelerin mülkiyet hakları, Morinj’e anma yeri yapılması ve savaş gemisi ‘Jadran’ın iadesi bulunuyor.
AB’ye yeni üye kabulü için tüm üye ülkelerin oy birliği gerekmekte. Bu nedenle Hırvatistan’ın onayı Karadağ için kritik önem taşıyor. 2012’de AB ile katılım müzakerelerine başlayan Karadağ, 33 fasıldan 21’ini kapatmış durumda. Karadağ hükümeti, müzakereleri bu yıl sonunda tamamlayıp 2028’de tam üyeliği hedefliyordu.
